پير معزز
¿ فصل دوم دربارهٴ زمينهٴ ديني.
يوحنا (خوان) اشبيلي1
مترجم عربي به لاتيني و از يهوديان اسپانيا بود. او به دين مسيح درآمد و نام اصلي يهودياش معلوم نيست.2
ممكن است نام او سليمان بن داود باشد ( ¿مطالب زير، همچنين ¿يادداشت اينجانب دربارهٴ گونديسالوو). او در حدود 1135 ـ 1153، در طليطله برآمد و در همانجا در خدمت رامون اول، اسقف اعظم طليطله (1126 ـ 1151)، بهكار پرداخت. ترجمههايش با همكاري دومينگو گونديسالوو صورت ميگرفت، ظاهراً، يوحنا از عربي به زبان بومي (كاستيلي) ترجمه ميكرد، و دومينگو از كاستيلي به لاتيني. يوحنا در 1142،
منتخب احكام نجوم (اخترگويي) را نوشت،3 كه از آثار عربي اقتباس شده بود و عبارتبود از يك مقدمه و چهار باب در احكام. او آثار متعددي را از عربي ترجمه كرد، كه بيشتر دربارهٴ اخترشناسي، احكام نجوم و فلسفه بود، يكي از آنها از علم حساب بحث ميكرد، و ديگري را ميشد يك رسالهٴ طبي بهشمار آورد.
بايد توجه داشت كه بسياري از اين ترجمهها از لحاظ تعيين اصالت و تاريخ تأليف با دشواريهايي همراه است، چون موٴلف داراي نامهاي متعددي است و ترجمههاي مستقل متعددي وجود دارد كه اغلب با يكديگر اشتباه ميشوند. از آنجا كه اين ترجمهها متعدد است، بهخاطر بيشتركردن وضوح لازم است آنها را ردهبندي كنيم. آنها را چهار گروه خواهم كرد:
حساب، اخترشناسي و اخترگويي، طب، فلسفه، و در هر گروه بهترتيب زمان تأليف كتابها بهذكر آنها خواهم پرداخت. براي ساده كردن كار پس از اشاره به هر يك از آثار بلافاصله، مشخصات چاپ آنها را ذكر خواهم كرد.
حساب ـ كتاب خوارزمي در باب اعمال حساب.4 اين همان كتاب
حساب خوارزمي (نيمهٴ اول سدهٴ نهم) نبود، كه آدلارد باثي آنرا ترجمه كرد، بلكه ترجمهٴ تهذيبي از آن كتاب بهوسيلهٴ يكي از نويسندگان مسلمان بعدي بود. اين رسالهاي در علم حساب است كه كاملاً بر مبناي معلومات هندي نوشته شده است: صفر، استخراج تقريبي جذر بهوسيلهٴ كسر اعشاري (البته